24 Şubat 2010 tarihinde Florida’daki bir tema parkında trajik bir olay yaşandı; sahnede performans sergileyen bir orka, eğitmeni suyun altına sürükleyerek ölümüne neden oldu. Olay, SeaWorld Orlando’daki “Dine with Shamu” gösterisinin sonunda meydana geldi.
Dawn Brancheau, 5500 kg ağırlığındaki orka Tilikum ile yüz yüze gelerek sığ suda, beton bir platformda karnına yatarken saldırıya uğradı. Tilikum, Brancheau’yu suyun altına çektiğinde, park çalışanları devasa balığı yakalamak için ağlar fırlattı ve izleyiciler onu oyalamak için suya yiyecek attı.
Tilikum’un başka bir havuza alınması ve Brancheau’nun cesedinin sudan çıkarılması tam 30 dakika sürdü. O dönemde, esaret altındaki en büyük orka olan Tilikum, daha önce iki kişinin ölümüne de karışmıştı.
SeaWorld yöneticileri, olayın ardından orka gösterilerini üç gün boyunca durdurdu, ancak bu süreçte eğitmenlerin suya girmesi yasaklandı. Orka gösterileri, her yıl binlerce ziyaretçi çeken ve yüz milyonlarca dolarlık bir gelir sağlayan önemli bir etkinlikti.
Hayvan hakları savunucuları, tema parkını eleştirerek Tilikum’un trajediye yol açan bir iş modeli içinde hapsolduğunu savundu. Ayrıca, orka ve diğer deniz memelilerinin deniz kafeslerine veya kıyı sığınaklarına bırakılmasını talep ettiler.
Brancheau’nun ölümünden üç yıl sonra, “Blackfish” belgeseli kamuoyunun orka esaretine karşı tutumunu değiştirdi. Belgesel, esaret altındaki katil balinaların insanlar ve birbirleriyle daha agresif hale geldiğini öne sürdü.
Bu gelişmeler, birçok sanatçının SeaWorld’deki planlı performanslarından çekilmesine ve hayvan hakları aktivistlerinin park önlerindeki protestolarının artmasına neden oldu. Zamanla, SeaWorld, orka gösterilerini “eğitici etkileşim” sunumlarına dönüştürdü ve 2016 yılında tartışmalı orka üreme programını iptal etti.
Tilikum, 2017 yılında bir bakteriyel enfeksiyondan hayatını kaybetti. Park, düşen kârlar ve azalan ziyaretçi sayıları ile mücadele ederken, önemli değişikliklere gitmek zorunda kaldı.
